Harmonisatie van standaarden in de levensmiddelen keten: een stap dichterbij?
30/11/2007
Op dit moment worden er meer dan 100 voedselveiligheid en kwaliteit standaarden in de levensmiddelenketen gebruikt We hebben IFS, ISO-22000, BRC, Dutch HACCP, GMP diervoeder, FAMI QS, GlobalGap, SQF-2000 en ga zo maar door. Er is veel overlap in eisen van die standaarden. Dit betekent dat audits, certificatie en het rapporteren vaak resulteert in duplicatie van werk, tijd en kosten. Hier bovenop komt nog dat producenten ook audits moeten ondergaan van diverse overheidsinstanties en klanten. Er zijn bedrijven die 100 dagen per jaar geaudit worden door externe organisaties.
Maar waarom lukt het ons niet om tot harmonisatie te komen? De belangrijkste reden is dat de verschillende belanghebbenden in de keten verschillende eisen hebben. Dat is op zich begrijpelijk. Het is onmogelijk om één standaard te maken waarin alle eisen en wensen van belanghebbenden in de keten zijn beschreven. Eisen verschillen van klant tot klant en van sector tot sector. Maar als we alle standaarden naast elkaar leggen zien we dat er een aantal eisen zijn die ze allemaal gemeenschappelijk hebben. En daar ligt de sleutel voor harmonisatie.
Bijna alle standaarden bestaan uit drie hoofdelementen: eisen voor HACCP, eisen voor een management systeem en eisen voor specifieke "Good Practices" (of "pre-requisite programmes"). De eerste twee elementen tonen in bijna alle normen vergaande overeenkomst. Het verschil ligt in het derde element, de specifieke eisen voor "Good Practices". Deze eisen zijn sector specifiek en vaak ook klant specifiek.
Gelukkig zien we dat de ketenpartners de noodzaak voor, en voordelen van harmonisatie steeds meer gaan onderkennen en dat er goede initiatieven worden genomen om dit te realiseren.
De eerste is de ontwikkeling van ISO-22000 ; een generieke norm voor voedselveiligheid management systemen voor alle organisaties in de gehele keten. De kracht van ISO-22000 is dat het gereedschappen biedt om HACCP te integreren in het management systeem en om ketenbeheersing te bereiken in de gehele keten. Het verschil van ISO-22000 met een aantal andere standaarden (zoals BRC en IFS) is dat het de organisatie wel verplicht om de "Good Practices" te ontwikkelen en implementeren, maar ze niet concreet voorschrijft. En om eerlijk te zijn, het is mijn inziens onmogelijk om een volledige lijst te maken voor alle "Good Practices" in de keten.
Het tweede initiatief is dat 7 grote retailers (Wal Mart, Tesco, Carrefour, Migros, Metro, Ahold en Delhaize) hebben besloten om alle certificaten tegen GFSI (Global Food Safety Initiative) goedgekeurde standaarden te accepteren. Het GFSI is een initiatief van de wereldwijd georganiseerde supermarkten. Zij hebben hun eisen voor een voedselveiligheid standaard opgesteld en standaarden daar tegen beoordeeld. 5 jaar geleden was hun moto: “Certified once, accepted everywhere”. Maar dit veelbelovende motto werkte niet omdat een groot aantal supermarkten toch een goedkeuring tegen een specifieke standaard eiste. Het feit dat de 7 retailers nu elk GFSI goedgekeurd certificaat accepteren is een belangrijke stap voorwaarts in het harmonisatie proces.
Het derde initiatief is genomen door 4 van de grootste voedingsmiddelen producenten, Kraft, Unilever, Danone en Nestlé. Zij zien ISO-22000 als een prima tool voor een effectief voedselveiligheids systeem. Maar de retailers geven aan dat ISO-22000 in hun ogen de specifieke “Good Practices” eisen mist. D aarom ontwikkelen zij gezamenlijk een “Good Practices”document. Voldoen aan de eisen van ISO-22000 en het “Good Practices”document, impliceert dan meteen dat aan de eisen van de retailers wordt voldaan. Er vindt nu overleg plaats om hierover de instemming van de retailers te krijgen. Deze aanpak kan een wereldwijde harmonisatie bewerkstelligen waarbij ISO-22000 als generieke standaard gebruikt kan worden en de specifieke eisen in een aanvullend sector document worden gesteld.
Samenvattend, er zijn positieve initiatieven op het gebied van harmonisatie van standaarden in de levensmiddelen keten. En dit is zeker nodig om de voedselveiligheid en kwaliteit in de gehele keten verder te verbeteren en om onnodige kosten op het gebied van audits en certificatie te voorkomen.
<< Terug
Maar waarom lukt het ons niet om tot harmonisatie te komen? De belangrijkste reden is dat de verschillende belanghebbenden in de keten verschillende eisen hebben. Dat is op zich begrijpelijk. Het is onmogelijk om één standaard te maken waarin alle eisen en wensen van belanghebbenden in de keten zijn beschreven. Eisen verschillen van klant tot klant en van sector tot sector. Maar als we alle standaarden naast elkaar leggen zien we dat er een aantal eisen zijn die ze allemaal gemeenschappelijk hebben. En daar ligt de sleutel voor harmonisatie.
Bijna alle standaarden bestaan uit drie hoofdelementen: eisen voor HACCP, eisen voor een management systeem en eisen voor specifieke "Good Practices" (of "pre-requisite programmes"). De eerste twee elementen tonen in bijna alle normen vergaande overeenkomst. Het verschil ligt in het derde element, de specifieke eisen voor "Good Practices". Deze eisen zijn sector specifiek en vaak ook klant specifiek.
Gelukkig zien we dat de ketenpartners de noodzaak voor, en voordelen van harmonisatie steeds meer gaan onderkennen en dat er goede initiatieven worden genomen om dit te realiseren.
De eerste is de ontwikkeling van ISO-22000 ; een generieke norm voor voedselveiligheid management systemen voor alle organisaties in de gehele keten. De kracht van ISO-22000 is dat het gereedschappen biedt om HACCP te integreren in het management systeem en om ketenbeheersing te bereiken in de gehele keten. Het verschil van ISO-22000 met een aantal andere standaarden (zoals BRC en IFS) is dat het de organisatie wel verplicht om de "Good Practices" te ontwikkelen en implementeren, maar ze niet concreet voorschrijft. En om eerlijk te zijn, het is mijn inziens onmogelijk om een volledige lijst te maken voor alle "Good Practices" in de keten.
Het tweede initiatief is dat 7 grote retailers (Wal Mart, Tesco, Carrefour, Migros, Metro, Ahold en Delhaize) hebben besloten om alle certificaten tegen GFSI (Global Food Safety Initiative) goedgekeurde standaarden te accepteren. Het GFSI is een initiatief van de wereldwijd georganiseerde supermarkten. Zij hebben hun eisen voor een voedselveiligheid standaard opgesteld en standaarden daar tegen beoordeeld. 5 jaar geleden was hun moto: “Certified once, accepted everywhere”. Maar dit veelbelovende motto werkte niet omdat een groot aantal supermarkten toch een goedkeuring tegen een specifieke standaard eiste. Het feit dat de 7 retailers nu elk GFSI goedgekeurd certificaat accepteren is een belangrijke stap voorwaarts in het harmonisatie proces.
Het derde initiatief is genomen door 4 van de grootste voedingsmiddelen producenten, Kraft, Unilever, Danone en Nestlé. Zij zien ISO-22000 als een prima tool voor een effectief voedselveiligheids systeem. Maar de retailers geven aan dat ISO-22000 in hun ogen de specifieke “Good Practices” eisen mist. D aarom ontwikkelen zij gezamenlijk een “Good Practices”document. Voldoen aan de eisen van ISO-22000 en het “Good Practices”document, impliceert dan meteen dat aan de eisen van de retailers wordt voldaan. Er vindt nu overleg plaats om hierover de instemming van de retailers te krijgen. Deze aanpak kan een wereldwijde harmonisatie bewerkstelligen waarbij ISO-22000 als generieke standaard gebruikt kan worden en de specifieke eisen in een aanvullend sector document worden gesteld.
Samenvattend, er zijn positieve initiatieven op het gebied van harmonisatie van standaarden in de levensmiddelen keten. En dit is zeker nodig om de voedselveiligheid en kwaliteit in de gehele keten verder te verbeteren en om onnodige kosten op het gebied van audits en certificatie te voorkomen.
<< Terug
